ΒΔ Φθιώτιδας · πίσω από τη λίμνη Ξυνιάδα · υψόμ. 800μ
Κατεβείτε από την κορυφή στην πλατεία — και πίσω, μέσα από οκτώ αιώνες ιστορίας.
Το Χωριό
Περάσατε μέσα από την κούφαλα του πλάτανου, αφήσατε πίσω το ηλιακό ρολόι και τις παλιές φωτογραφίες — κι εδώ, στους πρόποδες της Ψηλής Ράχης, σας περιμένει το χωριό.
Η Πάππα είναι ένα παραδοσιακό ορεινό χωριό του νομού Φθιώτιδας, χτισμένο στα Ευρυτανικά Άγραφα με θέα τις βουνοκορφές της κεντρικής Ελλάδας. Οι κάτοικοι, με βαθιά αγάπη για τον τόπο τους, διατηρούν ζωντανές τις παραδόσεις, τα έθιμα και τη φιλοξενία που χαρακτηρίζουν τα χωριά της περιοχής.
Η φύση εδώ είναι απλόχερη: δάση, πηγές με κρυστάλλινο νερό και μονοπάτια που οδηγούν σε υπέροχες διαδρομές. Είτε αναζητάτε ηρεμία και επαφή με τη φύση, είτε θέλετε να γνωρίσετε την αυθεντική ελληνική ύπαιθρο, η Πάππα σας περιμένει.
Δημοτική Κοινότητα Παππά — Δημοτική Ενότητα Μακρακώμης.
Η Κατάβαση
↓ κυλήστε για να κατέβετε
Η Ιστορία μας
Πάππα (η) ή ο Παππάς — έτσι θέλησε ο τόπος να κρατήσει το όνομά του. Ο Γάλλος περιηγητής Πουκεβίλ το κατέγραψε προεπαναστατικά ως «Παππά (το)» στα Ευρυτανικά Άγραφα. Το 1956, νομίζοντας ότι το όνομα ήταν τουρκικής προέλευσης, οι αρχές το μετονόμασαν σε «Μεσοχώρι»· τριάντα χρόνια αργότερα, το 1986, οι ίδιοι οι κάτοικοι το ζήτησαν πίσω. Έτσι το χωριό έχει φορέσει τρία ονόματα — Πάππα, Μεσοχώρι, Παππάς — μα παραμένει το ίδιο.
Στα βορειοδυτικά της Φθιώτιδας, ακριβώς πίσω από το οροπέδιο της πρώην λίμνης Ξυνιάδος, η Πάππα κάθεται στους πρόποδες της Ψηλής Ράχης, στα 800 μέτρα. Είναι το πιο απομακρυσμένο χωριό της ορεινής Μακρακώμης, στο σύνορο Φθιώτιδας και Καρδίτσας, αγκαλιασμένο από τα Ευρυτανικά Άγραφα και άφθονα νερά.
Πριν φτάσει εδώ, το χωριό ζούσε χαμηλότερα, σε μια θέση που ακόμη λέγεται «Παλιοχώρι». Εκεί σώζονται ερείπια οικισμού κι ένα χριστιανικό νεκροταφείο, χρονολογημένο ανάμεσα στο 1100 και το 1400 μ.Χ. Κάποιοι ψιθυρίζουν πως το αρχαίο όνομα ήταν «Ελλοπία» — μια υπόθεση που ανήκει ακόμη στην αρχαιολογία και στη σιωπή των πετρών.
Στο β' μισό του 17ου αιώνα οι κάτοικοι ανέβηκαν ψηλότερα, στους πρόποδες της Ψηλής Ράχης — πιθανότατα για να ξεφύγουν από την ελονοσία της πεδιάδας. Διάλεξαν έναν τόπο με άφθονα νερά, δίπλα στο μικρομονάστηρο του Αγίου Νικολάου, εκεί όπου στέκεται το χωριό μέχρι σήμερα. Ο ναός, με την κτητορική επιγραφή του 1790 και τις εικόνες του 1788, έγινε η καρδιά του νέου οικισμού.
Προεπαναστατικά, ο Γάλλος περιηγητής Πουκεβίλ περνά από τα Ευρυτανικά Άγραφα και σημειώνει το χωριό ως «Παππά (το)», με σαράντα οικογένειες. Στον νάρθηκα του Αγίου Νικολάου, κλέφτες κι αρματολοί χάραξαν συνθήματα και σχέδια — μάρτυρες του 1821 πάνω στον ασβεστόλιθο. Έτσι το χωριό μπαίνει στην ιστορία: μικρό, ορεινό, μα ζωντανό.
Με την προσάρτηση της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος, το χωριό εντάσσεται στον Δήμο Ταμασίου, στην επαρχία Καρδίτσας του Νομού Τρικάλων. Η πρώτη επίσημη απογραφή του, το 1881, μετρά 123 κατοίκους. Ένας μικρός αριθμός για μια νέα αρχή — η Πάππα γίνεται επιτέλους κομμάτι μιας ελεύθερης πατρίδας.
Έως το 1919 το χωριό ήταν απλός συνοικισμός της κοινότητας Καϊτσας. Με το Βασιλικό Διάταγμα της 14ης Μαρτίου 1919 (ΦΕΚ 66/Α) αναγνωρίζεται ως αυτοτελής κοινότητα, με δικό της όνομα και δική της φωνή. Διοικητικά κι εκκλησιαστικά θα παραμείνει στον Νομό Καρδίτσας μέχρι το 1974.
Στην απογραφή του 1928 η Πάππα φτάνει στο απόγειό της: τετρακόσιοι κάτοικοι. Τα χωράφια δίνουν στάρι με το παραπάνω και το χωριό κερδίζει το όνομα «Σιτοβολώνας της περιοχής». Έντονη αγροτική και κτηνοτροφική ζωή, καπνός από τα τζάκια, καμπάνες και πανηγύρια — η εποχή που ο τόπος ήταν γεμάτος.
Στα χρόνια της Κατοχής το χωριό φιλοξενεί μια Ελληνοαμερικανική Στρατιωτική Αποστολή Μηχανικού. Μαζί με αντάρτες της Εθνικής Αντίστασης, ανατινάζουν σήραγγες και χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής. Κόβουν έτσι τον ανεφοδιασμό προς τις δυνάμεις του Ρόμελ στην Αφρική — ένα ορεινό χωριό που, για λίγο, άλλαξε τη ροή ενός παγκόσμιου πολέμου.
Το 1956 ο Νομάρχης ζητά ν' αλλάξουν τα χωριά με ονόματα τουρκικής προέλευσης. Ο πρόεδρος Ι. Γ. Ρίζος και ο δάσκαλος Λ. Ρέππας, νομίζοντας πως το «Πάππα» ήταν τουρκικό, προτείνουν «Μεσοχώρι». Για τριάντα χρόνια το χωριό φέρει αυτό το όνομα — μέχρι το 1986, που μετά από αίτημα των κατοίκων επιστρέφει το «Παππάς». Στο ενδιάμεσο, το 1974, αποσπάται από την Καρδίτσα και προσαρτάται στη Φθιώτιδα.
Από τις τετρακόσιες ψυχές του 1928, η Πάππα μέτρησε 306 κατοίκους το 1971, 135 το 1991 και 166 το 2001 — λιγότερους τον χειμώνα. Τα δρυοδάση, οι καστανιές και τα πλατάνια στις ποταμιές μένουν, μαζί με τα νερά και τον Άγιο Νικόλαο. Ένα ορεινό χωριό που γερνά ήσυχα, μα κρατά γερά τη μνήμη του — και κάθε καλοκαίρι ξαναγεμίζει με αυτούς που το λένε πατρίδα.
Ατέλειωτη Μνήμη
Οι Εποχές
Σύρετε τη μπάρα για να δείτε το ίδιο χωριό ν' αλλάζει εποχή.
Το πανηγύρι του χωριού
Ο Λαογραφικός & Φυσιολατρικός Σύλλογος «Παππάς» σας προσκαλεί στις «Εκδηλώσεις Βουνού», από την Τρίτη 11 έως την Κυριακή 16 Αυγούστου 2026, στην Πάππα Μακρακώμης.
11–16 Αυγούστου 2026 Πάππα Μακρακώμης · Π.Ε. Φθιώτιδας
Ξεκινάμε με ένα φιλικό ματς για τους μικρούς μας φίλους.
Διαδραστική θεατρική παράσταση με κούκλες, από το Κουκλοθέατρο Λαμίας.
Στην όμορφη πλατεία του χωριού, με την ακούραστη ενέργεια της animatér Ελένης Σανούλη.
Στα μονοπάτια του χωριού, με την ανατολή πάνω από το βουνό.
Με ακούσματα φλογέρας και στη συνέχεια ρεμπέτικα & λαϊκά τραγούδια, από μουσικούς–καθηγητές του Ωδείου «Γερμανός ο Μελωδός» της Ι.Μ. Φθιώτιδος: Εύη Γούβαλη, Θανάση Καλτσά, Ανδρέα Λενά. Σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος – ΟΠΑΣΤΕ.
Στο εκκλησάκι της Παναγιάς, ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου.
Με τη Δημοτική ορχήστρα: Δημήτρης Στρέμπελας & Χριστίνα Τσιούστα τραγούδι, Δημήτρης Ράρρας κλαρίνο, Γιώργος Φυτιλής μπουζούκι, Φάνης Καραγεώργος τύμπανα, Ανδρέας Χαρίζης πλήκτρα. Φιλοξενούμε το χορευτικό «Μέγας Αλέξανδρος» από την Ανάβρα Καρδίτσας. Σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Μακρακώμης.
Το παραδοσιακό τουρνουά χαρτιών, στο καφενείο του χωριού μας.
Η απόσταξη τσίπουρου θα γίνει το πρώτο Σάββατο του Νοεμβρίου, στο ρακαριό της Πάππας, με το καθιερωμένο γλέντι.
Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με την ενίσχυση του Δήμου Μακρακώμης, της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδος και των μελών–χορηγών μας, τους οποίους ευχαριστούμε θερμά.
Τα προσκυνήματα
Η εκκλησιά του χωριού — οι αγιογραφίες, οι εικόνες και τα προσκυνήματά της.
Το λεύκωμα
Το χωριό μέσα στις τέσσερις εποχές του.
